Als ongeluk in een klein hoekje zit, dan zit geluk overal

Geluk, het houdt mensen al eeuwenlang bezig. Albert Einstein – uiteraard vooral bekend van de relativiteitstheorie –  dipte zelfs zijn grote teen in de ‘gelukswetenschap’. In 1922 schreef hij ‘het recept voor geluk’ binnen enkele seconden op een briefje. Het verhaal gaat dat hij in een hotel in Tokio geen kleingeld had om een fooi aan een hotelbediende te geven.[1]  Daarom krabbelde Einstein snel iets op een briefje met de mededeling dat hij beroemd was en dat het briefje ‘waarschijnlijk meer waard zou zijn dan een reguliere fooi’.

Einstein schreef: “Een rustig en bescheiden leven brengt meer geluk dan het najagen van succes in combinatie met constante rusteloosheid”. Dat wij nog steeds geïnteresseerd zijn in het najagen van geluk blijkt maar weer, aangezien het neergekrabbelde briefje van Einstein op een recente veiling in Jeruzalem 1,3 miljoen dollar opleverde. Het geluk van burgers blijft een erg levendig onderwerp. In januari van dit jaar zijn de resultaten van een grootschalig onderzoek naar geluk in Nederland gepresenteerd. De gelukkigste persoon in Nederland is óf een twintiger óf een 65-plusser, woonachtig in Drenthe, die regelmatig een glaasje alcohol drinkt, psychisch gezond is en werk heeft.

Oldenzaal geluksstad? Ook de gemeente Oldenzaal, waar ik momenteel mijn eerste opdracht uitvoer, is bezig met geluk. Oldenzaal formuleerde samen met lokale maatschappelijke partners enkele jaren geleden een stip op de horizon: “Een gelukkige inwoner, die meedoet en daar waar nodig ondersteund wordt en binnen zijn eigen kunnen bijdraagt aan de samenleving“. Hier was iedereen het over eens: hier staan wij voor en alles wat wij doen moet effect hebben op deze doelstelling.

Deze stip is echter wel wat abstract. Want wat is nou een gelukkige inwoner? En kunnen wij als gemeente hier wel iets aan bijdragen? Er is daarom gekeken welke factoren volgens de wetenschap bijdragen aan geluk, en welke van deze factoren beïnvloedbaar zijn door inzet van de gemeente en haar partners. We hebben ervoor gekozen om de effecten voor alle inwoners inzichtelijk te maken door de outcomes (de veranderingen die geprobeerd worden tot stand te brengen) te verdelen in vier verschillende factoren. Er is gekozen voor: zelfredzaamheid, verbondenheid, gezondheid en veiligheid. Onder deze factoren hangen vervolgens verschillende beleidsdoelstellingen. Oldenzaal tracht door een breed scala aan indicatoren te verzamelen, het maatschappelijke effect per factor inzichtelijk te maken. De gemeente is op de terreinen van de ingezette factoren erg actief en wil op die manier de geluksfactoren beïnvloeden en – indien gewenst – bijsturen waar nodig.

Monitor sociaal domein Om de effecten en resultaten van ons handelen inzichtelijk te maken wordt er op dit moment een monitor sociaal domein ontwikkeld. Deze monitor brengt ten aanzien van de vier gekozen geluksfactoren integraal – dwars door alle verschillende beleidsgebieden heen – informatie bij elkaar. Het resultaat van de monitor is om jaarlijks weer te geven waar we als gemeente staan. Wij trachten antwoord te geven op vragen als: Zijn wij gezamenlijk op de goede weg? Wat gaat er goed? En wat zouden we in Oldenzaal anders of beter kunnen doen? Zijn er slimmere en goedkopere alternatieven? De resultaten die voortvloeien uit de monitor zullen vervolgens gebruikt worden om in gesprek te gaan met de verschillende maatschappelijke partners.

Nee pessimisten, natuurlijk is er geen eenduidige definitie van geluk. En geeft ieder persoon er zijn eigen definitie en invulling aan. Maar ik bewonder Oldenzaal voor deze ambitieuze stap om geluk voorop te zetten. Om buiten de bestaande kaders te denken en doen en ambtenaren te prikkelen om deze ‘omdenkslag’ te maken.

Ik word van dit idee zelf in ieder geval al erg gelukkig, nu de rest van Oldenzaal nog!

Eva ter Denge, Trainee Regio Twente Eerste opdracht: Monitor Sociaal Domein, Gemeente Oldenzaal

[1] Een opmerkelijke culturele faux pas. In Japan wordt het geven van fooi als een belediging gezien waar de ontvanger gewoonlijk niet erg gelukkig van wordt.

Onze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor informatie over ons cookiebeleid en privacy statement. Accepteer om toestemming te geven voor het plaatsen van cookies.Accepteer cookies